Jan van Genk
"Kunstenaars
kunnen van onmogelijkheden mogelijkheden maken"
Midden in het centrum van Maastricht woont Jan van
Genk, een dove kunstenaar met een geweldig
inbeeldingsvermogen. Met zijn getrainde blik maakt
hij al vele jaren portretten, tekeningen,
schilderijen en schetsen. Zowel figuratief als
abstract. De Kunst van het Kijken gaat in gesprek met
een autonome en creatieve geest, een bescheiden
meesterschilder en een sociaal en warm mens.
Het metier zit hem in de genen, Jan komt uit een
familie van schilders, beeldhouwers en architecten.
Geboren te Dorst (Noord-Brabant), vertrok hij op
driejarige leeftijd naar het Instituut voor Doven in
Sint-Michielsgestel, alwaar hij ruim 14 jaar
onderwijs en opvoeding genoot. Gebarentaal was in die
tijd not done, hij leerde communiceren door middel
van spreken en liplezen. Zijn artistieke en
kunstzinnige aanleg werd al vroeg ontdekt door een
docent en de directeur van de Kunstnijverheidschool
te Tilburg. Daar kreeg hij naast teken- en
schilderlessen, ook te maken met grafiek en
beeldhouwen.
In 1961 vertrok hij naar Maastricht, waar hij werd
toegelaten op de prestigieuze Jan van Eijck Academie,
alwaar hij zijn passie voor schilderen verder
ontwikkelde. De toneelspelers en docenten van de
Toneelacademie om de hoek leerden hem het vocabulaire
van lichaamstaal. Jan keek naar de beweging en de
mimiek en oefende zichzelf om het element van mensen
te zien. Daarin ligt zijn kracht als portretschilder.
Hij weet de vertaalslag van lichamelijke expressie
naar lijnenspel, kleur, dynamiek en diepte
buitengewoon treffend weer te geven.
Inmiddels heeft hij al meer dan 8000 portretten op
zijn naam staan, van jong tot oud en uit alle
gelederen van de maatschappij; waaronder
burgemeesters, bisschoppen, cabaretiers en diverse
andere notabelen. Hij exposeerde ondermeer in het
Bonnefantenmuseum te Maastricht, waar hij bij de
opening van een expositie Karel Appel ontmoette, die
als hij met hem sprak, zijn snor optilde, zodat Jan
kon liplezen. Zulke anekdotes doen zijn ogen
schitteren.
Jan heeft een ideaal, net zoals de kunstenaar
Leonardo da Vinci, die wilde een machine bouwen zodat
hij kon vliegen. Jan zocht voor zichzelf naar een
betere oplossing tot communicatie. Niet alleen
middels de kunst, maar ook in het dagelijks leven
vormt zijn doofheid amper een belemmering. Hij is een
redelijk verstaanbaar spreker en een goed liplezer.
Mochten we er even niet uitkomen, dan pakte Jan zijn
blocnote en maakte via het schriftbeeld een en ander
duidelijk. “Kunstenaars kunnen van onmogelijkheden
mogelijkheden maken”!
Fotografie: Mara
Berkhout, www.maraberkhout.tk
Tekst: Jan Smeets, www.smeetstekst.nl
Klik hier om de andere kunstenaarsprofielen
ook te bekijken.
